Að mínu viti eru hvalveiðar íslendinga farnar að líkjast óendanlegum fréttum heimspressunar af pandabjörnum. Mér finnst pandabirnir ómerkileg dýr sem nenna ekki að fjölga sér. Til að forða þeim frá útrýmingarhættu eyða Kínverjar gífurlegum fjármunum, enda borgar það sig margfalt með gjaldeyristekjum erlendra ferðamanna sem koma til Kína til að sjá þá. Í hvert einasta skipti sem einhver af þessum hundruðum dýra fjölga sér verður það að stórri frétt út um allann heim sem er frábært fyrir alla fjölmiðla. Þarna hafa þeir einhverja trausta fréttalind til að reiða sig á.

Hvalveiðarnar hafa verið ein af þessum traustu fréttalindum fjölmiðla í gegnum árin. Þetta eru fréttir sem koma við marga. Þetta er málefni sem flestir hafa skoðun á. Fyrir marga hefur málefnið einnig mjög skýra línu um hverjir eru vondu karlarnir. Þetta er hljómar eins og tag line fyrir hasarmynd: …Þessi stórkostlegu dýr sem eru alveg að deyja út og einhverjir brjálaðir eiginhagsmuna seggir, lengst út í höfum sem óska sér ekkert heitara en að útrýma þeim. Koma grænfriðungarnir í tæka tíð til að skakka leikinn?

Já og nei. Bannið við hvalveiðum frá 1989 hefur eyðilagt gríðarlega margt fyrir Íslendingum og má þá helst nefna öll viðskiptasamböndin sem hafa farið forgörðum á þessum árum. Einnig má nefna þá slæmu ímynd sem Ísland hefur fengið á sig með því að getað ekki gert upp sinn hug í þessu efnum. Nú kinka hvalfriðurnarsinnar kollinum og finnst að við hefðum frekar bara átt að láta þetta allt kyrrt liggja og sleppa þessum veiðum. Það er klárt mál að hvalveiðar hafa slæm áhrif á ímynd okkar Íslendinga út á við og eru margir tilbúnir til að gera ótrúlegustu hluti (eins og að ganga í ESB) til að reyna að laga þessa ímynd.

En ekki erum við að þessu bara af því bara og vegna þess að alþjóðahvalveiðiráðið og ESB getur ekki sagt okkur hvað við megum og megum ekki. Vitað er að seinustu árin sem hvalveiðar voru stundaðar hér við land voru þær um 2% af útflutningsverði sjávarafurða í heild og um 1,5% af heildarútflutningi landsmanna. Að sjálfsögðu hefur mikið breyst á þessum tíma en það er greinilegt að þetta hefur einhver teljanleg áhrif á hagkerfið og er vonandi að verðandi tölur verði sambærilegar. Ekki er heldur slæmt að fá eins og 300 ný og gjaldeyrisskapandi störf svona í miðri kreppu. En við megum ekki gleyma öllum ferðamönnunum, sem ætluðu ekki að sækja landið heim vegna vísindaveiða Íslendinga frá árinu 2003. Ferðamennska á íslandi hefur blómstrað seinustu ár og er slegið aðsóknarmet ár eftir ár. Veiðarnar virðist ekki hafa nein úrslitaáhrif að minnsta kosti. Meirihluti Íslendinga er hlynntur hvalveiðum og könnun Capacent Gallup árið 2006 leiddi í ljós að 73% aðspurðra sögðust þeim fylgjandi. Það er greinilegt hvað Íslendingar vilja í þessum efnum. Einar K. Guðfinnson gaf út þá reglugerð rétt fyrir stjórnarskiptin að veiðar á 150 langreyðum og 100 hrefnum yrðu leyfðar í ár. Auðvitað er það alltaf þrætuepli hversu mikið ætti að veiða af hverri tegund en fyrir dýr eins og hrefnuna sem er ekki nálægt útrýmingu og talið er að veiða mætti 200-300 dýr án þess að skerða stofninn er þetta ekki spurning. Þetta er gert í samræmi við veiðilöggjöf Hafrannsóknastofnunnar og gilda þessi lög næstu fimm ár. Þetta er stórt skref og mikill áfangi fyrir Íslendinga. Ekki bara fyrir Íslendinga sem sjálfstæða þjóð heldur líka fyrir fiskana í sjónum. Þessi dýr borða gríðarlegt magn af sjáfarfangi á hverju ári. Meðal hvalur borðar 1,5 milljónir tonna af fiski og um 2,5 milljónir tonna af krabbadýrum og smokkfiski á ári hverju. Hrefnan er skæðust á þorskstofninn og er„óumdeilt að hvalurinn einn og sér étur meira af þorski en nemur veiði þjóðarinnar“ -Ingimundur Kjarval. Þeir sem eru á móti veiðum Íslendinga á þessari auðlind hafa bent á að við ættum frekar að einbeita okkur á að hvalaskoðun. Það er ekkert sem bendir til þess að hvalveiði og hvalaskoðun geti ekki verið stundað á sama tíma. Í raun ættum við Íslendingar að hætta þessum tepruskap í sambandi við hvalveiðarnar. Við eigum að veiða þessi tignalegu dýr, borða þau, nýta og vera stolt af því. Menn borða hunda í Kína og sumir segja meira að segja að þar sé barnaþrælkun. Samt ferðast milljónir þangað? Hundaát Kínverja verður alltaf tabú en við sættum okkur við þetta vegna þess að þetta er partur af menningu þeirra. Fyrir mér er þetta bara enn ein ástæðan fyrir að mig langar að fara til Kína, mig langar að smakka hund. Við eigum ekki að fera feimin af því að veiðum okkar og afsaka okkur fyrir hana. Veiðar hvals og hákarls eru partur af okkar sögu og ættum við frekar að markaðsetja okkur sem land sem hefur upp á bjóða framandi mat, ósnortið fallegt umhverfi og frábæra tónlist.

Arnar Arnarson