Margt ungt fólk veltir nú fyrir sér framtíðinni sökum þess sem bankakreppan olli. Áður var framtíðin björt og margir hugsuðu sér gott til glóðarinnar, að komast inn á vinnumarkaðinn og græða peninga – en það var ein þeirra höfuðsynda sem olli bankahruninu. Nú spyr ungt fólk sig hvað bíði þeirra þegar út á vinnumarkaðinn er komið. Verða kannski engin fyrirtæki eftir?

Stefna minnihlutastjórnarinnar, frá því að hún tók við, hefur verið á þann veg að gera einstaklingum og fyrirtækjum erfitt fyrir. Bankakerfið liggur niðri og mikil gjaldeyrishöft eru á landinu, sem minnihlutastjórnin herti enn frekar í gær og nú má ekki stunda útflutningsviðskipti í krónum. Jafnframt vill ríkisstjórnin setja á eignarskatt, sem bitnar aðallega á eldra fólki sem býr í eigin íbúðum og svo hátekjuskatt. Réttnefni síðarnefnda skattsins er í raun rúmlega-meðaltekju-skattur af því að miða á við tekjur upp á 500 þúsund krónur, sem ekki eru nein gríðarleg laun, þó vel ásættanleg séu. Hátekjuskattur gerir þeim erfitt fyrir sem vilja vinna mikið til að borga upp skuldir sínar, en margir hverjir eiga um sárt að binda nú þegar harðast er í árinni. Þessi hátekjuskattur letur það fólk mikið því yfirvinnan fer því að mestu leyti í skatt. Það versta er hins vegar að ríkisstjórnin, undir forystu Steingríms J. Sigfússonar fjármálaráðherra, hyggst stofna sérstakt eignaumsýslufélag sem tæki yfir 10 til 15 stærstu fyrirtæki landsins í vanda og stýrði uppbyggingu þeirra. Með öllum þessum ofantöldu aðgerðum er minnihlutastjórnin vísvitandi að lama alla atvinnustarfsemi landsins.

Ungu fólki bíður því, ef minnihlutastjórnin heldur völdum lengi, lokað land með einhæfri atvinnustarfsemi sem flest verður á vegum ríkisins og háum og flóknum sköttum. Þetta má ekki gerast. Unga fólkið sem erfir landið má ekki missa trúna á framtaki einstaklingsins.

Ef við líkjum ástandi landsins við Guðdómlega gleðileikinn eftir Dante þá erum við stödd í einhverjum af níu hringjum heljar (í. inferno). Bankakerfið, sem er stoð atvinnulífsins, hefur brugðist og eftir standa fyrirtækin og heimilin sem brunarústir einar. Þegar kreppti að á Íslandi um miðja síðustu öld var svarið, líkt og nú, að hækka skatta og loka landinu. Afleiðing þess varð sú að við festumst í einum vítahring heljar, þ.e.a.s. ekkert varð betra og Ísland var enn fátækt, þrátt fyrir þessar aðgerðir.

Hreinsunareldurinn (í. purgatorio) er leiðin til að komast út úr vítahringjum Dantes. Honum getum við náð með endurskipulagningu hagkerfisins og með því að trúa á einstaklingsfrelsið, sem ekki hefur misst trúverðugleikann. Eina auðlindin sem við getum virkjað í þessu árferði er einstaklingurinn, sem getur haldið áfram að skapa og þroskast. Hann gerir það ekki á meðan ríkisvaldið andar ofan í hálsmálið hans og heimtar stórar upphæðir í hverjum mánuði til að fjármagna eigin starfsemi. Engin nýsköpun verður hjá ríkinu því drifkrafturinn er ekki til staðar. Nýsköpunin verður til á hinum almenna vinnumarkaði þar sem hvatinn drífur fólkið áfram. Eða eins og góður maður orðaði þetta nýlega við mig þá hefði iPod aldrei orðið til í ríkisfyrirtæki.

Eftir hreinsunareldinn fer Dante til þess sem kallast Paradís (í. paradiso). Ekki ætla ég að gerast svo djarfur að segja að hér muni verða Paradís á jörðu ef einstaklingsframtakið er virkjað. Þó verður þjóðfélagið betur statt heldur en við festumst í einum vítahring heljar með gjaldeyrishöftum, háum sköttum og ríkisreknum fyrirtækjum. Gefum unga fólkinu von um að hreinsunareldinn sé að finna í framtaki einstaklingsins og því sé ekkert að óttast þegar út á vinnumarkaðinn komi. Okkar Virgill, sem leiddi Dante í gegnum hringi heljar, er ekki Steingrímur J. eða Jóhanna! Sjálfstæðisflokkurinn þarf að láta unga fólkið trúa að okkar Virgill sé sjálfstæðisstefnan.

Birtist í Týsdegi 17. apríl 2009

Víðir Smári Petersen