Nú er ár liðið frá í því að bankarnir þrír hrundu, neyðarlögin voru samþykkt og Bretar flokkuðu íslenska banka í sama hóp og Al Kaída. Á þessu ári hafa gerst hlutir sem engan óraði fyrir að myndi gerast á þeirra lífstíð. Það væri svo mikið 1929 að heilt efnahagskerfi myndi hrynja, og svo mikið 1949 að beita þyrfti táragasi og reykbombum á mótmælendur á Austurvelli. Til þess að bæta gráu ofan á svart varð ekki aðeins efnahagskreppa, heldur djúp stjórnarkreppa í boði Samfylkingarinnar. Við hrun bankanna settu Samfylkingarmenn upp leikrit sem skilaði Íslendingum fyrstu vinstri stjórninni í 18 ár.

Og það voru aldeilis loforðin um gull og græna skóga. Allt átti að lagast ef Davíð Oddsson myndi hverfa úr Seðlabankanum og sótt væri um aðild að Evrópusambandinu. Við þessar breytingar myndi vaxtastigið lækka, lánalínur opnast og gengið styrkjast líkt og Stjáni blái við spínatneyslu. Ekkert gerðist, í raun hefur ástandið versnað.

Í kosningabaráttunni töluðu Vinstri Grænir um að við kæmumst ekki hjá því að lækka laun og hækka skatta. Nú er komið í ljós að ríkisstjórnin ætlar sér að hækka skatta og álögur upp úr öllu valdi, og jafnvel setja á nýja og fráleita skatta líkt og sykurskatta og auðlinda- og umhverfisskatta. Ef litið er á frumvarp til fjárlaga fyrir 2010 má sjá að skatttekjur eru áætlaðar um 423 milljarðar, sem er aukning upp á 72 milljarða frá fyrra ári. Þó er gert ráð fyrir halla á ríkisrekstri. Hvernig er með nokkru móti hægt að réttlæta slíkar skattahækkanir fyrir skattborgurum þegar ekki hefur verið skorið niður í rekstri ríkisins af fullri alvöru? Það versta sem gerðist í ríkisstjórnartíð Sjálfstæðisflokksins var að leyfa ríkissjóði að bólgna út, í stað þess að leyfa skattborgurum að njóta góðs af auknum tekjum með lækkun á sköttum og álögum.

Augljóst er að vinstri menn munu aldrei sjá tækifæri til að skera niður, skattborgurum til hagsbóta. Og loks þegar þeir þora að skera niður, eru þeir fljótir að svara hagsmunahópum um að einhverskonar mistök hafi átt sér stað og að niðurskurðurinn gangi til baka, líkt og Katrín Jakobs gerði þegar í ljós kom að skera átti niður útgjöld til kvikmyndagerðar um 34%. Skjaldborgin sem lofuð var er orðin að einhverskonar mýtu sem aldrei mun líta dagsins ljós. Ofan á ráðaleysið bætist að í veigamiklum atriðum eru stjórnarflokkarnir ósamstíga, og jafnvel er það svo að menn innan þingflokka eru ósamstíga. Margir hafa talað um að í raun sé um að ræða þriggja flokka stjórn Samfylkingar, Steingrímsarms VG og Ögmundararms VG. Spennandi verður að sjá á næstu dögum hvort menn kyngi sannfæringu sinni, aðeins til að halda lífi í dauðvona stjórn.

Á ársafmæli bankahrunsins er ekki við hæfi að blása á kerti, fá sér kökusneið og spila pakkaleik. Hinsvegar eru slík tímamót kjörin til að líta yfir farinn veg og greina hvað gert hefur verið til að gera ástandið bærilegra. Í stjórnartíð núverandi ríkisstjórnar hefur of miklum tíma verið eytt í tilgangslaust karp um Evrópusambandsumsókn, samninga sem algjörlega er óljóst af hverju við erum að greiða og persónukjör. Og loks þegar tíminn er nýttur til að gera eitthvað eru álögur og skattar hækkaðir án þess að fitan sé skorin af ríkissjóði. Komandi vetur virðist því ekki bera með sér bjarta framtíð, þó vissulega voni maður annað.

Benedikt Hallgrímsson
formaður Týs