Umboð og vald eru ein mikilvægustu hugtökin til þess að lýsa því fulltrúalýðræði sem við Íslendingar búum við. Við kjósendur gefum þeim flokkum sem mynda meirihluta ákveðið umboð til þess að fara með völdin í landinu. Eftir kosningarnar í apríl 2009 þá tók meirihluti kjósenda umboðið frá Sjálfstæðisflokknum og fyrsta hreina vinstri stjórnin leit dagsins ljós.

Eftir tæpt ár við stjórnvölinn hefur þessi ríkisstjórn algjörlega farið út fyrir allt það lýðræðislega umboð sem fólkið gaf henni. Það voru fleyg orð Jóhönnu, þegar minnihlutastjórnin var mynduð, að ríkisstjórnin ætlaði að slá skjaldborg um heimilin. Á meðan fyrirtæki verða gjaldþrota og margt fólk glímir við mikla fjárhagsörðugleika þá hækkar ríkisstjórnin neysluskatta, sem hækka lánin hjá fólkinu. Ætli við sjáum skjaldborgina einhvern tíma?

Vinstri grænir hafa svikið öll sín stærstu loforð fyrir síðustu kosningar. Þetta eru mál eins og ESB, Icesave og málefni Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, en flokkurinn tók afstöðu gegn öllum þessum málum. Nú þegar flokkurinn er kominn í ríkisstjórn virðist eitthvað breytt en forysta hans hefur tekið U-beygju í öllum þessum málum. Ísland er búið að sækja um aðild að ESB, Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn stjórnar enn hér efnahagsmálum og Steingrímur gerir allt til að uppfylla allar þær kröfur sem Bretar og Hollendingar setja fram. Þau eru minnisstæð orðin þegar Steingrímur J. Sigfússon kallaði Davíð Oddson “gungu og druslu”, en gunguskapur og undirlægju háttur hans gagnvart Samfylkingunni og erlendum þjóðum og stofnunum er til skammar.

Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar stendur: ,,Ríkisstjórnin mun beita sér fyrir opinni stjórnsýslu, auknu gagnsæi og lýðræðisumbótum”. Í Icesave málinu hefur hún engan veginn staðið við þetta, þar sem leynimakk var yfir viðræðunum og ekki þóttist ríkisstjórnin geta sagt hvers vegna nauðsynlegt var að samþykkja þessa samninga. Einnig var hamrað á því að þetta væru bestu samningar sem hægt væri að fá, en annað kom nú á daginn.

Hvað lýðræðisumbætur varðar, þá var ekki gott hljóð í ríkisstjórninni í þjóðaratkvæðagreiðslunni um Icesave. Sama fólk og hafði talað svo mikið fyrir þjóðaratkvæðagreiðslum, sögðu hana vera tilgangslausa og þau ætluðu ekki einu sinni að mæta á kjörstað. Í fyrsta lagi var hún ekki tilgangslaus, því ef enginn hefði kosið þá hefði Icesave frumvarpið haldið gildi sínu. Í öðru lagi þá er það mikil vanvirðing við lýðræðið að mæta ekki á kjörstað. Ef þau hefðu mætt og skilað auðu þá myndi það jafngilda þátttöku í hinu lýðræðislega ferli, en þau kusu að sitja heima.

Meirihluti kosningabærra manna sögðu 93% nei við Icesave lögunum, helsta baráttumáli ríkisstjórnarinnar, sem er mikil vantraustsyfirlýsing á störf hennar. Þar sem ríkisstjórn fær valdsumboð frá fólkinu þá spyr maður sig hvenær þetta umboð ætti að renna út? Þegar ríkisstjórn hefur svikið nánast öll sín loforð og þjóðin hefur fellt eitt stærsta baráttumál hennar, þá getur hún ekki haft raunverulegt traust og raunverulegt umboð til þess að starfa áfram í okkar þágu.

Guðmundur Heiðar Helgason
stjórnarmaður Týs